Read Next...
M-19 കൊളംബിയ: ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പരിണാമം
By HisStories AI | December 14, 2025Table of Contents
കൊളംബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും അതിന്റെ ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനവും.
🎯 M 19 കൊളംബിയ: ഒരു ചരിത്ര വീക്ഷണം
M-19 അഥവാ “Movimiento 19 de Abril” (ഏപ്രിൽ 19 പ്രസ്ഥാനം) കൊളംബിയയിലെ ഒരു മുൻ സായുധ ഗറില്ലാ പ്രസ്ഥാനമാണ്. 1970-ലെ പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ക്രമക്കേടുകൾ നടന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങളെ തുടർന്ന്, അലോ (Alianza Nacional Popular – ANAPO) പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന ഗുസ്താവോ റോജാസ് പിന്നില്ല (Gustavo Rojas Pinilla) പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടത്. കൊളംബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സമൂലമായ മാറ്റങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട M-19, നഗര കേന്ദ്രീകൃതമായ ഗറില്ലാ തന്ത്രങ്ങൾക്കാണ് ഊന്നൽ നൽകിയത്.
തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലുകൾ, ബാങ്ക് കൊള്ളകൾ, പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കലുകൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ M-19 ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടി. 1980-ൽ ബൊഗോട്ടയിലെ ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക് എംബസി ഉപരോധിച്ചതും, 1985-ൽ പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് പിടിച്ചെടുത്തതും അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വിവാദപരവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽപ്പെടുന്നു. പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് ഉപരോധം വലിയ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനും രാജ്യവ്യാപകമായ വിമർശനങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ചു.
എന്നിരുന്നാലും, 1980-കളുടെ അവസാനത്തോടെ M-19 സമാധാനപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ തേടാൻ തുടങ്ങി. 1990-ൽ കൊളംബിയൻ സർക്കാരുമായി സമാധാന ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച് അവർ ആയുധം വെടിഞ്ഞു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായി മാറിയ M-19, പിന്നീട് കൊളംബിയൻ ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. അവരുടെ പല മുൻ അംഗങ്ങളും പിന്നീട് കൊളംബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഉന്നത സ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു, ഇത് സായുധ പോരാട്ടത്തിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു മാതൃകയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
🧠 അറിയേണ്ട വസ്തുതകൾ
- M-19 ന്റെ മുഴുവൻ പേര് “Movimiento 19 de Abril” എന്നാണ്, ഇത് 1970-ലെ പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ക്രമക്കേടുകളോടുള്ള പ്രതികരണമായി രൂപീകരിച്ചു.
- “വാളെടുക്കുന്നവൻ വാളാൽ നശിക്കും, പക്ഷേ സത്യം എല്ലായ്പ്പോഴും വിജയിക്കും” എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ ഒന്ന്.
- 1980-ൽ ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക് എംബസി ഉപരോധിച്ചത് M-19 ന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ സംഭവത്തിൽ നിരവധി നയതന്ത്രജ്ഞരെ ബന്ദികളാക്കി.
- 1985-ലെ പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് ഉപരോധം കൊളംബിയൻ ചരിത്രത്തിലെ വിവാദപരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുന്നു, ഇതിൽ നിരവധി ജഡ്ജിമാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും സാധാരണക്കാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
- 1990-ൽ M-19 സമാധാന ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, അതിന്റെ മുൻ നേതാക്കളിൽ പലരും പിന്നീട് പൊതുജീവിതത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
👤 പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ
- ജൈം ബേറ്റ്മാൻ കായോൺ (Jaime Bateman Cayón): M-19 ന്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാളും അതിന്റെ ആദ്യകാല തന്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു. ഒരു വിമാനാപകടത്തിൽ ഇദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടു.
- കാർലോസ് പിസാരോ ലിയോങ്കോമെസ് (Carlos Pizarro Leongómez): സമാധാന പ്രക്രിയയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും M-19 നെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായി മാറ്റിയെടുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിക്കുകയും 1990-ൽ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
- ആന്റോണിയോ നവാരോ വൂൾഫ് (Antonio Navarro Wolff): സമാധാന ഉടമ്പടിക്ക് ശേഷം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുകയും വിവിധ ഉന്നത പദവികൾ, സെനറ്റർ, ബൊഗോട്ട മേയർ സ്ഥാനാർത്ഥി എന്നീ നിലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.
- ഗുസ്താവോ പെട്രോ (Gustavo Petro): M-19 ന്റെ ഒരു മുൻ അംഗം. സമാധാന പ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ബൊഗോട്ടയുടെ മേയറായും സെനറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ച ഇദ്ദേഹം നിലവിൽ കൊളംബിയയുടെ പ്രസിഡന്റാണ്.
⏳ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ
- 1970 ഏപ്രിൽ 19: M-19 പ്രസ്ഥാനം രൂപീകരിച്ചു.
- 1980 ഫെബ്രുവരി: ബൊഗോട്ടയിലെ ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക് എംബസി 61 ദിവസത്തോളം ഉപരോധിച്ചു.
- 1985 നവംബർ: കൊളംബിയയുടെ സുപ്രീം കോടതി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് M-19 ഉപരോധിച്ചു. സൈന്യവുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
- 1990 മാർച്ച് 9: M-19 കൊളംബിയൻ സർക്കാരുമായി സമാധാന ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച് ആയുധം വെടിഞ്ഞു, ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായി മാറി.
- 1990 ഏപ്രിൽ 26: M-19 ന്റെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥി കാർലോസ് പിസാരോ ലിയോങ്കോമെസ് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
📚 കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്
- M-19 പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെയും അതിന്റെ ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ.
- കൊളംബിയയിലെ സമാധാന പ്രക്രിയകളും M-19 ന്റെ പങ്കാളിത്തവും.
- പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് ഉപരോധം: ചരിത്രപരമായ വിശകലനങ്ങളും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും.
❓ ഒരു ലഘു ചോദ്യോത്തരം
- M-19 പ്രസ്ഥാനം ഏത് വർഷമാണ് രൂപീകരിച്ചത്?
- 1968
- 1970
- 1975
- 1980
- M-19 ന്റെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൊന്ന് ഏതാണ്?
- ഡൊമിനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക് എംബസി ഉപരോധം
- പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് ഉപരോധം
- ഒരു ബാങ്ക് കൊള്ളയടി
- ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവിനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത്
- M-19 സമാധാന ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെച്ച് ആയുധം വെടിഞ്ഞ വർഷം ഏതാണ്?
- 1985
- 1988
- 1990
- 1992
- M-19 ന്റെ ഒരു മുൻ അംഗം, നിലവിൽ കൊളംബിയയുടെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നത് ആരാണ്?
- കാർലോസ് പിസാരോ ലിയോങ്കോമെസ്
- ആന്റോണിയോ നവാരോ വൂൾഫ്
- ഗുസ്താവോ പെട്രോ
- ജൈം ബേറ്റ്മാൻ കായോൺ
- M-19 എന്നതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം എന്ത്?
- Movimiento 19 de Agosto
- Movimiento 19 de Abril
- Movimiento 19 de Septiembre
- Movimiento 19 de Octubre
✅ ഉത്തരങ്ങൾക്കായി ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക
1. b) 1970
2. b) പാലസ് ഓഫ് ജസ്റ്റിസ് ഉപരോധം
3. c) 1990
4. c) ഗുസ്താവോ പെട്രോ
5. b) Movimiento 19 de Abril
Have feedback or suggestions?
Write suggestions here
